عظيم عظيم پور
50
امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)
با توجه به مضمون آيات و مطالب بالا چنين نتيجه مىگيريم كه امامان معصوم ( ع ) علاوه بر اينكه از علوم لازم در راستاى هدايت بشريت و ادامه راه انبياء با اتصال به منبع وحى ، بهره كافى داشتهاند ، از نبوغ فكرى ، انديشه زلال و موهبت و شايستگى بسيار بالايى برخوردار بودهاند و به عنوان يك دانشمند و انديشمند و متفكر و عالِم كه براى غيرآنها نيز رسيدن به اين درجات ميسر است ، مطرح بودهاند . به عنوان مثال حضرت على ( ع ) دربارهء زمين مطالبى را مىفرمايند كه براى اهل آن زمان مجهول و نامفهوم بوده است كه اين كلمات امام پس از صدها سال به ثمر مىنشيند و مردم حقيقت كلام او را كشف مىكنند ، آن حضرت ، زمين را چنين توصيف مىكند : « وَانَشَأَ الارضَ فَامسكَهَا من غْيرِ اشْتِغَالٍ ، وَارسَاهَا علَى غيرِ قرَارٍ ، وَ اقَامَها بَغيرِ قوَائمَ ، وَ رَفَعَها بَغيرَ دعَائمَ . . . » « 1 » ؛ و زمين را پديد آورد و نگاهش داشت بى آنكه خود را بدان مشغول دارد ، و آن را استوار گردانيد بىآنكه آرامشى ( در آن ) باشد ، و آن را بر پا داشت بىآنكه پايههايى داشته باشد ، و آن را برافراشت بىآنكه از ستونهايى برخوردار باشد . . . اين سخن را حضرت على ( ع ) در زمانى مىفرمايند كه مردم ، نسبت به زمين ، باورهاى متفاوت و نادرست و گاهى ، خرافى داشتند . « 2 » ابن خلدون به عنوان يك متفكر مشهور ، با توجه به اينكه آگاهى و اطلاعاتش از ساير فِرَق و مذاهب مسلمانان نسبت به مكتب اهل بيت و خصوصيات روحى آنان بيشتر بوده است دربارهء اهل بيت ( ع ) و كرامات آنها مىگويد : « وَ إِذَا كَانَتِ الْكَرَامَةُ تَقَعَ لِغَيْرِهْمِ فَمَا ظَنُّكَ بِهِمْ عِلْماً وَديناً وآثاراً مِنَ النُّبُوَّةِ وَ عِنَايةً مِنَ اللَّهِ بِاْلأَصْلِ الْكَرِيمِ تَشْهَدُ لِفُروعِهِ الَّطِيِّبَةِ » ؛ « 3 »
--> ( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 186 ( 2 ) . براى آگاهى بيشتر رك : ابن ابى الحديد ج 11 ص 51 ؛ بحارالانوار ج 15 ص 31 ؛ مغنيه ، فضائل الامام على ( ع ) ص 52 و 53 . ( 3 ) . مقدمه ابن خلدون ص 324 . ونيز رك : جعفرى محمدتقى ، شرح نهج البلاغه ج 2 ص 272 ؛ عسكرى مرتضى ، معالم المدرستين ج 2 ، ص 335 .